Бошқа яллиғланиш касалликларига қараганда, вульвит ташқи жинсий аъзоларда юзага келади. Яъни қин, катта ва кичик жинсий лаблар, жинсий безларда. Бачадон ва бачадон бўйни девори ҳақида гапирмаганимиздан, эҳтимол вульвит у қадар хавфли эмас, дея ўйлаётган бўлишингиз ҳам мумкин. Бироқ бундай эмас. Касаллик белгилари ўз вақтида шифокор ҳузурига етакламас экан, ўткир вульвитнинг сурункали тус олиши учун бир неча кун кифоядир. Сизни кўрқитмоқчи эмасмиз, шунчаки, бугун яллиғланиш хасталикларидан яна бири ҳақида суҳбатлашамиз.

Кунлик тагликларни тез-тез янгилаб туринг, сабаби...

Ташқи жинсий аъзолардаги доимий намлик ва ҳарорат ўзгариши вульвитни юзага келтирувчи омиллардан ҳисобланади. Пешоб ажратгандан сўнг ичкийимга сийдик томиши жинсий аъзоларнинг табиий намлик
муҳитига таъсир кўрсатади. Бу жараён кунлик тагликлар тез-тез алмаштириб турилмаганида юз беради. Тагликлардан умуман фойдаланмайдиган аёллар хам ичкийимнинг ўзини кунига 2 маҳал янгилаб  боришлари лозим. Ҳожатга кирганда қин атрофини қуруқ салфетка билан артиш бу каби ёқимсиз ҳолатларнинг олдини олади.

Касалликни пайдо қилувчи сабаблардан яна бири вульва бурмаларининг миқдори ва тўқималарининг таъсирчанлигидир. Гинекологик кўрик вақти шифокор ана шу ҳолатларга ҳам эътибор қаратади. Гижжаларга тахлил топширганмисиз?
Вульвитни келтириб чиқарувчи омиллар орасида айнан гижжалар рўйхатнинг биринчи қаторларидан ўрин эгаллайди. Бундан ташқари:

• инфекциялар (стафилококк, стрептококк, замбуруғлар, гонококк, хламидия ва вируслар);
• узоқ муддат анбитиотик ҳамда гормонал препаратларни қабул қилиш;
• иммунитетнинг заифлашиши;
• кандидоз асорати;
• қандли диабет;
• жинсий аъзо ўсма касалликлари;
• пешоб ажратиш каналидаги хасталиклар;
• қин ва сийдик қопи ўртасида ёриқ пайдо бўлиши;
• гигиеник (салфетка, совун, гель, ҳожатхона қоғози) ҳамда чайиниш воситалари таркибидаги бирикмаларга қарши аллергия;
•  шахсий гигиена қоидаларига тулиқ риоя этмаслик (айниқса, тана вазни меъёрдан ортиқ қиз-аёлларда жинсий аъзо микромуҳитининг ўзгариб туришига ва терида бурмалар ҳосил бўлишига мойиллик бор бўлади).

Ташқи жинсий аъзоларда бошланган яллиғланиш қиндан ўтиб, ички аъзоларга ҳам тарқалиши мумкин. Вульвитнинг хавфли томони ҳам шунда.

Касалликнинг болаларда, ўсмирлар ёки менопауза даврига қадам қўйган аёлларда учраши асосан эстроген гормони миқдорига боғлиқ. Эстрогеннинг ортиб ёхуд камайиб туриши, вульвитнинг гормонал баланс ўзгариши билан кечадиган турини пайдо қилади. Шунингдек, вульвит ҳомиладор ва эмизикли аёлларда ҳам кузатилиши мумкин. Бу ҳолатда шифокор ҳомила (бола)га зиёни тегмайдиган дори воситаларини буюради.

Белгиларига диққат қилинг!

Ўткир вульвитда:

• қин даҳлизида қизариш, жинсий лабларда шиш юзага келади;
• ҳаракатланганда, пешоб ажратганда, шунингдек, жинсий яқинлик вақги санчиқли, ачишувчан оғриқ сезилади;
• ташқи жинсий аъзоларда давомли безовталик кузатилади;
• пуфаксимон тошма тошиши;
• айрим ҳолларда тана ҳарорати кўтарилиши, умумий ҳолсизлик келиб чиқиши мумкин.
• Касалликнинг сурункали тури жинсий аъзолар ҳамда қовуқ усти терисида қичишиш симптоми билан аёнлик беради. Безовталикни бартараф этишда мойчечак, тирноқгул, иттиканак дамламаларида ванна
• қабул қилиб, албатта, шифокор кўригидан ўтиш зарур. Терини қичиш эса тери тўқималари орасига инфекция тушишини келтириб чиқаради.

Чайингандан сўнг олд тарафдан орқага қарата артиниш керак.

Суртма топшириладими?

Жинсий аъзода қичишиш, қизариш ва ачишиш зўрайиб бораверса, дарҳол гинеколог ҳузурига йўл олинг. Шифокор ташқи кўрикни амалга оширгач, қиндан суртма олади. Суртма таҳлили патоген микроорга-
низмларга баҳо бериш учун муҳимдир. Гинекологик кўзгу орқали қиннинг ички қисми кўздан кечирилишига қаршилик билдирманг. Касаллик даражаси ва тарқалиш тезлиги ҳақида маълумот олишда мазкур текширув ғоят муҳимдир. Зарур ҳолларда умумий қон таҳлили, ахлат текшируви буюрилиши мумкин.

Муолажага ҳам етиб келдик!

Асосий даво чоралари вульвитни келтириб чиқарган омилни бартараф этишга қаратилсада, қин  икромуҳитини яхшиловчи препаратлар ҳам қўлланилади. Бундан ташқари, доривор ўсимликлардан ванна
қабул қилиш, шахсий гигиена воситаларини янгилаш ва маълум муддат яқинликдан сақланиш лозим. Шифокор буюрган суртма ва шамчалар чайингандан сўнг қўлланилади. Ичкийимни дазмол босиб ишлатиш эса шартли қоидалар қаторига киритилиши даркор. Муолажа якунига етгач, қайтадан суртма топшириб, гинеколог кўригидан ўтинг.

Манба: "Суғдиёна " газетаси