Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги

Сурхондарё вилоят Давлат санитария - эпидемиология назорат марказининг 2016 йил 12 ойи давомидаги фаолияти тўғрисида.

Вилоят Давлат санитария - эпидемиология назорат маркази, 1 та шаҳар ва 13 та туманлар билан биргаликда вилоят аҳолиси орасида санитария-гигиеник, профилактик ҳамда эпидемияга қарши кураш тадбирларини амалга оширади. Мазкур тадбирларни амалга оширишда Ўзбекистон Республикасининг 2015 йил 26-августдаги «Аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги тўғрисида»ги Қонун, Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Санитария қонунларини бузганлик учун жавобгарликни кучайтириш тўғрисида»ги 1933-сонли Фармони, Вазирлар Маҳкамасининг 1999 йил 8-апрелдаги 147-сонли қарори ва Республика Соғлиқни сақлаш  вазирлигининг буйруқ, кўрсатмалари асосида фаолият юритади.

Вилоят ДСЭНМ ўз фаолиятини вилоят ҳокимлиги томонидан тасдиқланган 2016 йилга мўлжалланган асосий тадбирлар режаси асосида амалга ошира бориб, асосий эътиборни вилоят ҳудудига чет давлатлардан карантин, ўта хавфли юқумли касалликларнинг кириб келиши, тарқалишининг санитария-муҳофазасини таъминлаш, хўжалик юритувчи субъектлар устидан Давлат санитария назоратини ўрнатиш, атроф-муҳит экологиясини соғломлаштириш, аҳолининг дам олиш, турмуш ва меҳнат фаолиятини, ичимлик сув таъминотини яхшилаш ҳамда вилоят ҳудудида санитария-гигиеник хотиржамликни ва аҳоли орасида эпидемиологик барқарорликни таъминлашнинг долзарб муаммоларини ечишга қаратилмоқда.

Ҳозирги кунда, вилоят ҳудудида санитария-гигиеник, профилактик ва эпидемияга қарши кураш тадбирларини амалга ошириш учун тиббиёт-техникаси, асбоб-ускуналар, транспорт воситалари билан жиҳозланган. Юқумли касалликларнинг ўчоқларида якунловчи дезинфекция тадбирларини ўтказиш учун 13 та дезинфекцион камералар, эпидемиологик кўрсатма ва фавқулодда вазиятлар юзага келганда зарур бўладиган лаборатория текширувларини ўтказиш учун 1 комплект автолаборатория хизмат қилмоқда.

Белгилаиган чора-тадбирлар асосида вилоят аҳолиси орасида юқумли касалликларнинг олдини олиш, аҳолининг санитария-эпидемиологик хотиржамлигини таъминлаш мақсадида касалликларнинг олдини олишга қаратилган профилактик тадбирлар юзасидан муайян ишлар амалга оширилмоқда.

Қўшни Республикалардаги эпидемиологик вазиятни эътиборга олиб вилоятда ўта хавфли юқумли касалликлар ва карантин инфекциялар кириб келишининг олдини олиш бўйича ҳаракат - режаси тузилиб, тасдиқланди. Ушбу ҳаракат - режа бўйича ўта хавфли юқумли касалликлар учун 560 ўринли юқумли касалликлар госпитали, 750 ўринли провизор, 1075 ўринли изоляторлар даволаш - профилактика муассасаларида тайёрланиб, керакли дори-дармонлар, суюқликлар, дезинфекция моддалар билан таъминланди.

Вилоятимизга қўшни бўлган Давлатлар чегара зоналарида 3 та доимий ва Термиз аэропортида вақтинчалик санитария назорат пунктлари ташкил этилган. Бу вилоятимиз ҳудудига карантин ва юқумли касалликлар кириб келишининг олдини олиш ҳамда вилоятимизга кириб келаётган озиқ-овқат ҳамда халқ истеъмоли молларининг сифатини ўз вақтида назорат қилиш имконини бермоқда.

2016 йил 12 ойи давомида безгак касаллигини аниқлаш мақсадида жами 159981 та қон  намунаси текширилди, шундан 136401 таси безгак касаллигига гумон қилинганлардан, 45700 таси эса тана ҳарорати кўтарилган беморлардан олинган.

Текширилган намуналарнинг 45310 таси амбулаторияларда, 65207 таси эса шифохоналарда ётган беморлардан ва 16400 таси эса ҳовли жойлардаги аҳолидан олинган, мусбат натижа аниқланмаган.

Вилоят аҳолиси орасида безгак касаллигининг тарқалиб кетишининг олдини олиш мақсадида 183 нафар киши безгак касаллигига хавфли давлатларга бориб келганлиги учун диспансер назоратига олиниб, улар лаборатория текширувидан ўтказилган ва яшаб турган жойларидаги сув хавзалари ва уй жойлари безгак ташувчиларига қарши дориланган.

Ичак содда хайвонлари келтириб чиқарадиган касалликларни аниқлаш мақсадида 104200 та намуна лаборатория текширувидан ўтказилган, шундан 3617 та намунада ичак содда ташувчилари аниқланган. 

2016 йил 12 ойи давомида вилоят аҳолиси орасида 6594 та ҳолатда ит ва бошқа хайвонлар томонидан тан жароҳати олганлар қайд этилган бўлиб, 6363 бош итлар, 121 бош мушуклар ва 75 та ҳолатда бошқа ҳайвонлар томонидан тан жарохати етказилганлиги кузатилган.

Тан жароҳати олган 6594 нафар жароҳатланганлардан 6565 нафарига шаҳар ва туман марказий шифохоналари жаррохлик бўлимларида врач-рабиологлар томонидан антирабик даво курси белгиланиб, қутуришга қарши вакцина билан эмланган.

Хавфли жойларидан жароҳатланганлар Бойсун, Термиз шаҳри, Жарқўрғон ва Деновда  ўсиш бераётганлиги аниқланди.

Ветеринария хизмати томонидан эмланиши режалаштирилган 127803 бош итлардан, 121440  бош ит эмланган, бу 95,0 фоизни ташкил этади. Эмлаш билан қамраб олиш кўрсаткичи энг паст Узунда 4,6 фоиз, Қизириқда 52,4 фоизга тенг бўлиб, вилоят кўрсаткичга нисбатан пастлиги аниқланди.

Қутуриш касаллигининг олдини олиш мақсадида 134395 та суҳбат, 2263 та маъруза, 123 марта радио ва телевиденияда, 23 марта маҳаллий газеталарда мақолалар чоп этилган, 63239 та эслатма тарқатилган.

Вилоят ҳудудидаги куйдирги касаллигига нохуш участкалар ветеринария мутахас- сислари билан биргаликда қайта паспортизация қилиниб, 82 та куйдирги касаллигига нохуш участкалар ҳисобга олинган ва лаборатория текширувларига намуналар олиниб, назорат ишлари кучайтирилган.

Вилоят, шаҳар ва туман юқумли касалликлар шифохоналарида карантин ва ўта хавфли юқумли касалликлар, жумладан қутуриш, куйдирги касаллигига гумон қилинган беморлар қайд этилганда беморларни изоляция қилиш, даволаш учун махсус бокслар, интенсив терапия палаталари ташкиллаштирилди ва улар керакли дори-дармон, суюқликлар, дезинфекцияловчи моддалар билан таъминланди. Бундан ташқари шаҳар ва туман тиббиёт бирлашмаларининг жаррохлик бўлимлари, катталар поликлиникалари антирабик вакцина ҳамда иммуноглобулин заҳираси билан таъминланди ҳамда тиббиёт ходимларининг хушёрлиги оширилди.

Юқумли касалликларнинг олдини олишнинг асосий йўналишларидан бири бу эҳтиётдан эмлаш ишидир, уни тўғри режалаштириб ўтказиш касалликларни камайтириш ва уларга қарши курашдаги асосий тадбирлардан бири ҳисобланади, эпидемиологик вазиятнинг барқарорлигини таъминлаш мақсадида жорий йил давомида шаҳар ва туманларнинг эҳтиёжига асосан узлуксиз равишда дифтерия, кўкйўтал, қоқшол, қизамиқ, полиомиелит, БЦЖ ва вирусли гепатит "В" касалликларига қарши вакциналар билан тўлиқ таъминланди.

Вилоятда болаларни бошқариладигап юқумли касалликларга қарши эмлаш жорий йилнинг март ойида эҳтиёжга асосан бакпрепаратлар билан тўлиқ таъминланди ва 0239-07- сонли Сан Қ ва М асосида эмлаш ишлари олиб борилди, яъни янги туғилган чақалоқларни сил, полиомиелит, вирусли гепатит В касалликларига қарши эмлаш 99,7 фоизга, 1 ёшгача бўлган болаларни дифтерия, қоқшол, вирусли гепатит В, ХИБ инфекцияга қарши эмлаш 99,3 фоизга, полиомиелитга қарши эмлаш 99,6 фоизга, 2 ёшгача бўлган болаларни дифтерия, қоқшолга қарши эмлаш 99,1 фоизга, полиомиелитга қарши эмлаш 99,3  фоизга, қизамиқ-паротит-қизилча  касалликларига қарши 99,1 фоизга эмлаш билан қамраб олинди.

Грипп ва ўткир респиратор вирусли инфекцияларига қарши амалга оширилаётган чора- тадбирлардан бири мавсумий грипп касаллигига қарши эмлаш ишларидир. Бугунги кунгача мавсум бошидан 8000 доза вакцина олиб келиниб, январь ойида 900 нафар, сентябрь ойида 1017 нафар  фуқаролар эмланди.

2016 йил 12 ойи давомида 2317  ҳолатда ўткир диарея касалликлари қайд этилган бўлиб, ўтган йилга нисбатан 16,5 % га камайиш юз берган. 42  та  ичбуруғ  касаллиги қўзғатувчилари аниқланган бўлиб, ўтган йилга нисбатан 45,0 % га камайган.

Вирусли гепатит касалликлари 4349 ҳолат қайд этилиб, интенсив кўрсаткич  180,5 ни ташкил этди, гепатит “В” касаллиги  29  ҳолат қайд этилиб, касаллик асосан Денов,да 7 холат, Қумқўрғон, Шўрчи туманларида 6 ҳолатдан,  Жарқўрғон туманларида 5 ҳолатдан ва Сариосиё, Қизириқ, Узун туманларида 1 ҳолатдан ҳисобга олинди. Гепатит “С” касаллиги Жарқўрғон ва Шўрчи туманларида 1 ҳолатдан қайд этилиб, касаллик ўтган йилнинг ушбу даврига нисбатан 3,5  маротабага камайиш кузатилди.

Вилоят Соғлиқни Сақлаш тизими тиббиёт ходимларининг саъий ҳаракатлари туфайли вилоят аҳолиси орасида паратиф, безгак, қизамиқ, куйдирги, кўкйўтал, дифтерия, вабо ва қутуриш  касалликлари  жорий йилнинг  ўтган даврида қайд этилмади.

Ичимлик сувнинг микробиологик таркибини аниқлаш учун 12487 та намуна олинган, шулардан  1054  таси ёки  8,4  фоизи санитария қоида ва меъёр талабларига жавоб бермаган.   

Сурхондарё вилоят Давлат санитария-эпидемиология назорат маркази Сизга Ўзбекистан Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2004 йил 6-июлдаги «Маҳсулотларни сертификатлаштириш тартиботини соддалаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги 318-сонли қарори бўйича 2016 йилнинг    декабрь ойида бажарилган ишлар бўйича қуйидагиларни маълум қилади.

Сурхондарё вилоят Давлат санитария эпидемиология назорат маркази хўжалик ҳисобида фаолият юритувчи ва санитария-эпидемиологик хулоса бериш билан шуғулланувчи бўлим томонидан 2016 йилнинг декабрь ойида 121 та санитария-эпидемиологик хулоса берилган, шу жумладан 27 та Ўзбекистон Республикасида ишлаб чиқарилган маҳсулотларга, 90 та чет элдан келтирилган  маҳсулотларга санитария-эпидемиологик хулосаси берилган.

Ишлаб чиқарилган полимер ва синтетик материаллар, улардан қилинадиган рўзғор кимёвий моллар, атир упалар ҳамда қурилиш молларига 4 та санитария-эпидемиологик хулосалари берилган.

Чет элдан келтирилган маҳсулотларга 90 та, шундан 85 та мандарин, 2 та картошка, 2 та буғдой ва 1 та I-навли гуруч маҳсулотларига санитария-эпидемиологик хулосаси берилган.

Ўзбекистон Республикасида ишлаб чиқарилган маҳсулотларга 27 та, шу жумладан 2 та гўшт ва гўшт маҳсулотларига, 2 та сут, 1 та балиқ, 18 та нон, 3 та қандолат, 1 та ичимлик махсулотларига санитария-эпидемиологик хулосалари берилган.

Лаборатория текширувлари учун 244 та намуна олинган, 1059 та лаборатория таҳлиллари ўтказилган, 2 та  намунада  СанҚваМ №0283-10 талабига жавоб бермаган.

2016 йил 12 ойи мобайнида Озиқ-овқат маҳсулотларидан 18800 та намуна олиниб, шулардан 679  та намуна ёки  3,6 фоиз санитария Қоида ва Меъёр талабларига жавоб бермаган. 2016 йилнинг 12 ойида вилоят, шаҳар ва туман ДСЭНМ-лари томонидан 129 та овқатланиш корхоналари устидан Давлат санитария назорати ўтказилган. 128 тасида лаборатория усули қўлланилган. Ушбу корхоналардан санитария кимёвий кўрсаткичлари учун 35543 та намуна олинган, 8158 та намуна (23,0%) талабга жавоб бермаган. Бактериологик текширувларга 84131 та намуна олинган, шундан 7539 таси (9,0%) талабга жавоб бермаган. Лаборатория тахлиллари асосида 353 кг мева ва сабзавотлар, 1198,6 кг ош тузи, консерва махсулотлари  681 банка, сут махсулотлари 42,5 кг, қандолат махсулотлари 77,5 кг, салқин ичимлик 648 кг, 771,9 кг гўшт ва гўшт махсулотлари ҳамда 1500  литр ёғ, мой махсулотлари ҳамда  бошқа махсулотлар   истеъмолдан олдирилган ва  савдо қилиш тақиқланган.

Вилоят худудидаги «Чумчуқлижар» ва «Айритом» божхона комплексида автоуловлар учун махсус 4000 литр сиғимига эга бўлган дезбарьерлар ташкил қилинган, улар 2 фоизли каустик сода ишқорининг эритмаси билан тўлдирилган, Чет давлатлар билан чегарадош ветеринария-санитария назорат пунктларида пиёда ўтувчи йўловчилар учун дезковриклар ташкил этилган.

Вилоятда фаолият кўрсатаётган санитария назорат пунктлари орқали қўшни Давлатларга   ўтиб қайтган автоуловлар сони 24534 та бўлиб, шулардан 24401 таси чет эл автоуловларини ташкил этган. Шунингдек, санитария назорат пунктларидан 145607 нафар йўловчилар тиббий назоратдан ўтказилган, шулардан 81588 нафари чет эл фуқароларини ташкил қилгаи. Юқумли касалликларга гумон қилиниб, 49 нафар чет эл фуқаролари ўз ватанларига қайтариб юборилган.

Вилоят Давлат санитария - эпидемиология назорат маркази томонидан 2016 йил 12 ойи давомида Ўзбекистон Республикаси Президентининг 1998 йил 2-мартдаги ПФ-1933-сонли "Санитария қонунларини бузганлииги учун жавобгарликни кучайтириш тўғрисида"ги фармони, Вазирлар Маҳкамасининг 1998 йил 8-апрелдаги "Давлат санитария назоратининг самарадорлигини ошириш чоралари ҳақида"ги 147-сонли қарори, Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг 1998 йил 16-апрелдаги 185-сонли буйруғининг ижросини таъминлаш мақсадида бир қатор ишлар амалга оширилди.

Жумладан,  жорий йилнинг 12 ойи мобайнида вилоят, шаҳар ва туман ДСЭНМ-лари томонидан 3368 та халқ хўжалик иншоатлари устидан Давлат санитария назорати олиб бориш режалаштирилган ва 2418 та халқ хўжалик иншоатлари устидан Давлат санитария назорати ўтказилди. Ўтказилган  3368 та текширувдан, 2562 таси лаборатория усулларини қўллаган ҳолда текширилган, бу 74,8 фоизни ташкил қилади. Халқ хўжалик иншоатларидан кимёвий текширувга 37364 та таҳлил ўтказилган, шундан 2656 таси талабга жавоб бермаган, бу эса 7,1 фоизни, бактериологик текширувга 119004 та намуна олинган, шундан 9570 таси талабга жавоб бермаган ва бу эса 8,0 фоизни ташкил қилади.

Ўзбекистон Республикасининг 2015 йил 26-августдаги «Аҳолининг санитария- эпидемиологик осойишталиги тўғрисида”ги  Қонун талабларини бузганлиги учун 1630 нафар жавобгар шахс жаримага тортилган, 159 та халқ хўжалик иншоатларининг иш фаолияти вақтинчалик камчиликларни бартараф этиш учун тўхтатилган, 212 нафар шахслар эса вақтинчалик ишдан четлаштирилган.

Вилоят санитария - эпидемиология кенгаши хизматига доир бўлган 15 та масала атрофлича муҳокама қилиниб, тегишли қарорлар  қабул қилинган.

Ҳозирги кунда Давлат санитария-эпидемиология хизматига оид Президент фармонлари, қарорлари, Қонунлар, Вазирлар Маҳкамасининг 1998 йил 8-апрелдаги 147-сонли қарорининг бажарилишини таъминлаш борасида санитария-профилактик ва эпидемияга қарши тадбирларни  амалга ошириш ишлари давом эттирилмоқда.